برق اضطراری آسانسور یا منبع تغذیه بدون وقفه آسانسور (UPS آسانسور) دستگاهی است برای افزایش سطح امنیت و پیشگیری از اختلال در عملکرد آسانسور یا حبس شدن در زمانهایی که برق قطع میشود. قطعا هیچ یک از ما دوست نداریم چند دقیقه یا حتی ساعتها به خاطر قطعی برق در آسانسور حبس بمانیم.
محبوس شدن افراد در آسانسور میتواند بسیار خطرآفرین باشد. این مساله در خصوص افراد مسن و کودکان، ممکن است خسارات جانی بیشتری به همراه داشته باشد. اینکه این تجربه بد اتفاق بیفتد یا نه، بستگی به این دارد که شما مجهز به سیستم برق اضطراری آسانسور باشید یا خیر. اگر مجهز به سیستم برق اضطراری آسانسور باشید، میتوانید در زمان قطعی برق با خیال راحت به نزدیکترین طبقه برگردید.
برق اضطراری آسانسور یا منبع تغذیه بدون وقفه آسانسور (UPS) دستگاهی است که در زمان قطعی برق مانع از عدم کارایی آسانسور و محبوس شدن در آن میشود. به منظور استفاده بهینه از برق اضطراری آسانسور بهتر است آسانسور و تجهیزات جانبی آن به وسیله افراد متخصص به صورت دورهای مورد بازرسی و نظارت قرار گیرد تا در زمان قطعی یا نوسانات برق، آسانسور به درستی عمل کرده و امکان استفاده از آن وجود داشته باشد.
سیستم برق اضطراری آسانسور یا همان UPS کارکرد محافظتی نیز دارد که در زمان بروز نویزها و نوسانات برق که ممکن است به دلایل مختلف رخ دهد، از آسانسور محافظت کرده و باعث افزایش طول عمر آسانسور میشود. همچنین UPS ها این امکان را دارند که به باتریهای داخلی و خارجی متصل شوند تا هر گاه لازم بود برق تک فاز و سه فاز آسانسور یا هر وسیله برقی دیگری را تأمین کنند.
هنگامی که به طور ناگهانی برق قطع میشود، یک سیستم برق اضطراری معمولی طی حدود 30 ثانیه شما را به نزدیکترین طبقه ممکن میرساند. سادهترین توضیح نحوه عملکرد سیستم برق اضطراری آسانسور این است که با قطعی برق، مگنت باز میشود.
در صورتی که آسانسور دارای درایو موتور باشد، موتور با نیروی باتری آسانسور یا UPS به دو طرف (بالا یا پایین) نیرو وارد میکند. این پروسه توسط یک میکروکنترلر که در تابلو فرمان آسانسور وجود دارد، کنترل میشود. پس از شناسایی جهتی که مصرف آمپر کمتری از موتور آسانسور دارد، کابین آسانسور به همان سمت هدایت شده و در نزدیکترین طبقه توقف میکند تا در آسانسور باز شود.
همانطور که در ابتدای مقاله گفته شد، قطعیهای برق ممکن است موجب حبس مسافران مابین طبقات شود. شاید بهطور تخمینی بتوان گفت که حدود 70٪ از آسانسورهای فعلی قابلیت اضافه کردن سیستم برق اضطراری آسانسور را دارند. بنابراین وجود چنین سیستمی ضروری است.
یادآوری میکنیم که برای اینکه آسانسور خود را ایمن و استاندارد بدانید، تکنسینهای بازدیدکننده یا بازرسیکننده آسانسور باید از وجود سیستم برق اضطراری آسانسور اطمینان حاصل کنند.
زمانی که چندین آسانسور در یک مجموعه وجود دارد، مانند مجتمعهایی که تعداد زیادی آسانسور دارند، تمامی کابینهای آسانسور باید در صورت قطعی برق به LOBBY بازگردند و در آنجا با درهای باز متوقف شوند.
حین اینکه هر کابین در حال بازگشت است، سایر کابینها باید متوقف شوند تا از ایجاد اضافهبار برای سیستمهای برق اضطراری یا باتریها جلوگیری شود. این عملکرد به ظرفیت برق اضطراری یا باتری اضطراری نصب شده بستگی مستقیم دارد.
هنگامی که تمام کابینها به Lobby برگشتند، یک یا چند کابین انتخاب میشوند تا سیستم با برق اضطراری آسانسور کار کند. تعداد این کابینها بستگی به ظرفیت برق اضطراری آسانسور دارد. این بخش اتوماتیک را میتوان بهصورت دستی نیز انجام داد.
تعداد واقعی کابینهایی که با برق اضطراری آسانسور کار میکنند میتواند یک مقدار از پیشبرنامهریزیشده باشد و نباید از مقداری که از قبل تعیینشده بیشتر شود.
توجه داشته باشید که برای ساختمانهای بزرگ با تعداد زیاد آسانسور، استفاده از سیستمهای برق اضطراری آسانسور به جای باتری منطقیتر است.
سیستم برق اضطراری آسانسور میتواند کابین را به پایینترین سطح هدایت کرده و برای مسافران امکان خروج از کابین را فراهم کند. انجام این عملیات تنها در صورت تجهیز آسانسور به سیستم برق اضطراری میسر است.
در ساختمانهایی مانند بیمارستانها و آسایشگاهها، استفاده از سیستم برق اضطراری برای آسانسورها اهمیت ویژهای دارد تا در مواقع قطع برق، عملکرد آسانسورها دچار اختلال نشود و امنیت مسافران حفظ گردد.
در یک ساختمان معمولی میتوان از هر دو مورد یعنی باتری آسانسور و UPS آسانسور استفاده کرد. با این حال، این دو تفاوتهایی دارند که در ادامه بررسی میکنیم:
یو پی اس، باتری بلکاوت و ژنراتور از سیستمهای تأمین برق اضطراری آسانسور میباشند. اگر تمایل ندارید هزینه زیادی برای خرید تجهیزات اضطراری آسانسور کنید، میتوانید از باتری اضطراری آسانسور یا همان باتری بلک اوت استفاده نمایید.
همانطور که پیشتر اشاره شد، عمر مفید باتریها حداکثر دو سال میباشد. برای اینکه عملکرد آنها در بهترین حالت خود باشد، لازم است به صورت دورهای توسط کارشناس مورد بررسی و نگهداری قرار گیرند.
اگر تمایل دارید با کمی هزینه بیشتر، از امکانات بیشتری نیز استفاده کنید، ما به شما استفاده از UPS برای آسانسور را پیشنهاد میکنیم. یو پی اسها علاوه بر عمر طولانی و مفید حداکثر ۵ سال، در حفاظت از قطعات الکترونیکی مختلف آسانسور نیز نقش مهمی دارند. در نتیجه هزینههای تعمیرات و نگهداری موتور آسانسور کاهش مییابد. برای خرید یو پی اس و باتری میتوانید از مشاوره رایگان و تخصصی نور توس بهرهمند شوید.
پس به طور کلی میتوان گفت تفاوتهای UPS و باتری آسانسور عبارتند از:
در بازدیدهای ماهیانه برای سرویس آسانسور، سرویسکار باید از باتری تست مجازی بگیرد؛ یعنی باید بهطور دستی برق را حین حرکت آسانسور قطع کند تا سیستم برق اضطراری آسانسور بهکار بیفتد و باتری دشارژ شود.
توجه داشته باشید که در صورتی که باتری ماهیانه دشارژ نشود، از عمر مفید آن کاسته شده و سریعتر خراب میشود. بنابراین این تست نه تنها برای بررسی وضعیت باتری است بلکه برای دشارژ باتری نیز میباشد، که در صورت استفاده نشدن از باتری ضرورت دارد.
شرکت فنی و مهندسی نورتوس همیشه برای ارائه خدمت به مشتریان قدیم و متقاضیان جدید جهت تعمیر سیستم برق اضطراری آسانسور آماده است. شما تنها کافی است با تیم پشتیبانی تماس بگیرید تا در کمترین زمان مهندسین مجرب و ماهر خود را برای راهاندازی یا سرویس سیستم برق اضطراری آسانسور اعزام نماید.
همانطور که در بالا اشاره شد، برخی عوامل مانند مصرف بیش از اندازه برق به خصوص در فصل گرم تابستان باعث میشود که همه ساله شاهد قطعی برق باشیم. در شرایط عادی نیز امکان قطع شدن برق ساختمانها به دلایل مختلف مانند مشکلات در سیمکشی ساختمان و … وجود دارد.
لذا وجود سیستم برق اضطراری آسانسور و بالابر از اهمیت بالایی برخوردار است. تصور کنید که در یک ساختمان ۱۰ طبقه هستید و در حال رفتن به طبقه ۹ که ناگهان برق در طبقه ششم قطع میشود. در این صورت باید این امکان وجود داشته باشد که مسافران بتوانند به ایمنی از آسانسور خارج شوند.
یو پی اس برای آسانسور دقیقاً کاری که انجام میدهد این است که در کمتر از ۳۰ ثانیه فعال شود و آسانسور را به نزدیکترین طبقه برساند و درب آسانسور را به منظور خروج افراد باز کند.
بنابراین استفاده از سیستم برق اضطراری یو پی اس که مختص آسانسورهای کششی است یا باتری اضطراری برای حفظ امنیت مسافران در زمان قطعی ناگهانی برق، باید بر روی آسانسور و بالابر نصب شده باشد.
استفاده از سیستم نجات اضطراری خودکار (Blackout) در هنگام قطع برق برای آسانسورهای بدون گیربکس الزامی است و برای سایر آسانسورها نیز توصیه میگردد.
در حالتی که از این سیستم استفاده شود، علاوه بر رعایت مفاد بند ۱۴-۲، سیستم باید فقط پس از قطعی برق و اطمینان از نبودن آسانسور در حالت بازرسی، کابین را با سرعت کنترلشده توسط درایو فرکانس و ولتاژ متغیر به یکی از نزدیکترین طبقات هدایت کند.
در این حین نباید هیچ یک از بخشهای سیستمهای ایمنی مانند قفل و کنتاکت درها، کلیدهای توقف دستی و وسایل ایمن برقی از مدار خارج شوند. همچنین پس از توقف کابین، باز شدن درها باید امکانپذیر باشد.
در دنیا نمیتوان سیستمی را یافت که نیاز به سرویس، نگهداری و تعمیرات نداشته باشد و سیستم برق اضطراری آسانسور نیز نیاز به سرویس ماهانه دارد. از کار افتادن چنین سیستمهایی میتواند باعث اختلال در استفاده از آسانسور و ایجاد ترس یا مشکلات برای مسافرانی شود که در زمان قطعی برق در کابین آسانسور محبوس هستند.
به همین خاطر بهتر است با استفاده از افراد متخصص و با راهنمایی آنها، سیستم برق اضطراری آسانسور مرتباً مورد بررسی و بازبینی قرار گیرد. اگر برای سرویس و نگهداری دستگاه یو پی اس یا برق اضطراری خود به راهنمایی نیاز دارید، خواندن مقاله مرتبط با تعمیر یو پی اس به شما پیشنهاد میشود.
برای آن که با اهمیت سرویس و نگهداری آسانسور آشنا شوید، اشارهای به اصل پارتو میکنیم. اصل پارتو که به عنوان قانون 80/20 یا قانون اقلیتهای حیاتی نیز شناخته میشود، بیان میکند که بسیاری از رویدادها 20 درصد از علل هستند که 80 درصد از نتایج را ایجاد میکنند.
اگر بهرهبرداری از آسانسور را در 3 مرحله در نظر بگیریم و سهم سرویس و نگهداری 20 درصد باشد، اثر آن بر عملکرد کلی آسانسور 80 درصد خواهد بود. بنابراین هرگونه کوتاهی در سرویس و نگهداری صحیح، میتواند عواقب قابل توجهی داشته باشد.
بازدیدهای دورهای منظم با درج جزئیات میتواند از هزینههای ناشی از از کار افتادگی و صدمات احتمالی جلوگیری کند. یکی از راهکارهای موثر در بهبود کیفیت این خدمات، بهرهگیری از یک برنامه مدون برای کنترل فرایند سرویس و نگهداری، تحت عنوان MCP (Maintenance Control Plan) است.
یک سیستم برق اضطراری آسانسور یا UPS، دارای چهار بخش اصلی است:
به طور عمده از دو نوع UPS در آسانسورها استفاده می شود:
این نوع سیستم های برق اضطراری با توان پایین تنها برای تأمین برق روشنایی کابین آسانسور، سامانه بازکننده در آسانسور، آژیر خطر آسانسور و در آسانسورهای هیدرولیکی برای فعال کردن شیر الکتریکی پمپ هیدرولیک استفاده میشوند و هیچگونه تأثیری بر تأمین برق موتور الکتریکی و درایو آن ندارند.
یو پی اس های توان پایین، در زمان قطع جریان برق ورودی وارد مدار میشوند و با فعال نگه داشتن بخشهای حیاتی آسانسور، کابین آسانسور را به نزدیکترین طبقه هدایت میکنند و پس از توقف کامل، درب کابین آسانسور باز میشود تا امکان خروج مسافران فراهم گردد.
این نوع از UPS ها به گونهای برنامهریزی شدهاند که قابلیت راهاندازی موتور الکتریکی و فعال کردن برق تمامی تجهیزات کابین آسانسور در مدت زمان قطع برق را فراهم میکنند.
نکته مهم دیگر در رابطه با UPS های توان بالا این است که این دستگاهها تنها در زمان قطع برق آسانسورها یا دیگر دستگاهها استفاده نمیشوند، بلکه به عنوان استابیلایزر نیز عمل کرده و به عنوان یک سیستم حفاظتی برای قسمتهای الکتریکی آسانسور به کار میروند تا از خرابی قطعات در برابر نوسانات برق جلوگیری کنند.
سیستمهای برق اضطراری آسانسورها یا همان UPS به این گونه عمل میکنند که UPS با تبدیل جریان AC به DC باتری را شارژ کرده و عملاً جریان الکتریکی را در خود ذخیره میکند.
بلافاصله پس از قطع برق یا وقوع نویز و نوسان در جریان برق، inverter یا مبدل جریان برق DC به AC با تبدیل ولتاژ جریان DC باتری به جریان AC، ولتاژ برق مورد نیاز موتور آسانسور را بدون ایجاد وقفه تأمین میکند و آسانسور راهاندازی شده و کابین را به نزدیکترین طبقه هدایت میکند.
هرگونه اخلال در این فرآیند موجب عدم عملکرد صحیح برق اضطراری آسانسور میشود؛ بنابراین تأکید ما بر بازبینی و بررسی مداوم UPS آسانسور و همچنین سرویس ماهانه آسانسور میباشد.
همان طور که گفته شد، برای تأمین برق اضطراری آسانسور میتوان از سه سیستم باتری بلک اوت یا همان باتری اضطراری آسانسور، UPS یا ژنراتور استفاده کرد.
از آنجایی که بسیاری از برندهای مختلف این دستگاهها ساخت کشوری جز ایران هستند یا قطعات و تجهیزات آنها وارداتی است، قیمتها معمولاً نوسان دارند و با توجه به افزایش یا کاهش قیمت دلار تغییر میکنند.
به طور کلی، قیمت انواع باتری اضطراری آسانسور از قیمت UPS آسانسور پایینتر است؛ در حالی که قیمت ژنراتور از هر دو مورد قبلی بالاتر است.
ناگفته نماند که استفاده توأمان UPS و ژنراتور مطمئنترین و امنترین شیوه تأمین برق اضطراری آسانسور است، زیرا UPS میتواند برخی از اشکالات ژنراتور را نیز پوشش دهد.
برای اطلاع از قیمت یو پی اس برای آسانسور با مشاورین ما در تماس باشید.